Hüququnuz pozulub, amma məhkəməyə müraciəti təxirə salırsınız? Diqqətli olun: hər tələbin iddia müddəti var və müddət ötürüldükdə qarşı tərəf bunu əsas gətirərək iddianın rədd edilməsini tələb edə bilər.
Mülki Məcəllə üzrə əsas müddətlər
Mülki Məcəllənin (MM) 373-cü maddəsinə görə:
| Tələbin növü | İddia müddəti |
|---|---|
| Ümumi iddia müddəti | 10 il (373.1) |
| Müqavilə tələbləri | 3 il (373.2) |
| Daşınmaz əşyalarla bağlı müqavilə tələbləri | 6 il (373.2) |
| Vaxtaşırı icra edilməli öhdəliklər (məsələn, icarə haqqı) | 3 il (373.3) |
Tələblərin ayrı-ayrı növləri üçün Məcəllə ilə daha qısa müddətlər də müəyyən edilə bilər (373.4). Müddətlərin dayandırılması və kəsilməsi əsasları da Məcəllə ilə tənzimlənir (374.2).
Əmək mübahisələrində müddətlər daha qısadır
Əmək Məcəlləsinə görə xitamın özü ilə bağlı (məsələn, işə bərpa) məhkəməyə müraciət üçün hüququn pozulduğunu aşkar etdiyiniz gündən 1 ay, pul tələbləri üzrə isə 1 il müddət tətbiq olunur. Ətraflı: "İşdən çıxarılarkən hansı ödənişlər sizə çatır?"
Mirasın qəbulu
Bu iddia müddəti deyil, amma eyni dərəcədə vacibdir: miras açıldığı gündən 6 ay keçdikdən sonra mirasın qəbuluna yol verilmir (MM 1246).
Məhkəmə qərarından şikayət müddətləri
Birinci instansiya qərarlarından apellyasiya və kassasiya şikayəti üçün də qısa prosessual müddətlər var. Son günü hesablamaq üçün saytımızdakı şikayət müddəti kalkulyatorundan istifadə edin.
Praktik məsləhətlər
- Hüququnuzun pozulduğu tarixi qeyd edin və sübutları saxlayın.
- Borclunun borcu yazılı tanıması müddətin axımına təsir edə bilər — belə sənədləri saxlayın.
- Şübhəniz varsa, müddətin son gününü gözləməyin.
Nəticə
Müqavilə borcları üçün 3 il, daşınmaz əmlak müqavilələri üçün 6 il, digər tələblər üçün ümumi qaydada 10 il vaxtınız var. Əmək mübahisələrində isə müddətlər aylarla ölçülür.
Tez-tez verilən suallar
Ümumi iddia müddəti nə qədərdir?
10 il (MM 373.1).
Kirayə haqqı borcu üçün müddət nə qədərdir?
Vaxtaşırı icra edilməli öhdəliklər üzrə 3 il (MM 373.3).
Müqavilə ilə müddəti dəyişmək olarmı?
MM 374.1-ə görə, müqavilədə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, müddətlər və onların hesablanması Məcəllə ilə müəyyən edilir. Belə şərtin hüdudlarını konkret halda hüquqşünasla yoxlayın.
Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və konkret hüquqi məsləhəti əvəz etmir. Fərdi vəziyyətinizlə bağlı hüquqşünasa və ya Virtual Köməkçiyə müraciət edə bilərsiniz.
İstinad edilən normativ aktlar: AR Mülki Məcəlləsi (maddə 373, 374, 1246); AR Əmək Məcəlləsi.
Müəllif: Rəhim Xoyski, hüquqşünas
