Müddətli əmək müqaviləsi ilə işləyən işçilər müddət yaxınlaşdıqda narahat olurlar: "Müqaviləm bitəndə avtomatik işdən çıxarılacağammı?" Əmək Məcəlləsinin (ƏM) 73-cü maddəsi bu suala cavab verir.
Əsas qayda
Müddətli əmək müqaviləsinə müddəti bitdikdə xitam verilir (ƏM 73.1). Lakin bunun üçün qanun bir şərt qoyur.
Bir həftəlik xəbərdarlıq
Müqavilənin müddətinin bitməsinə azı bir həftə qalmış tərəflərdən heç biri digər tərəfi müddətin bitməsinə görə müqaviləyə xitam verilməsi barədə yazılı formada (kağız və ya elektron informasiya sistemi vasitəsilə) xəbərdar etməzsə:
- müqavilə əmək müqaviləsində göstərilən müddətə uzadılır, və ya
- ƏM-in 45-ci maddəsinin 5-ci hissəsində müəyyən edilmiş hallarda müddətsiz hesab olunur.
Bu işçi üçün nə deməkdir?
Əgər işəgötürən müddətin bitməsinə bir həftə qalmış sizi yazılı xəbərdar etməyibsə və siz işləməyə davam edirsinizsə, müqaviləniz qanunla uzadılmış sayılır. Bu halda "müqavilə bitdi" deyə işdən çıxarılma qanuni əsasdan məhrum ola bilər.
Xəstəlik və məzuniyyət dövrü
ƏM-in 73.2-ci maddəsi işçinin üzürlü səbəbdən (xəstələnmə, ezamiyyət, məzuniyyət və s.) işdə olmadığı halları ayrıca tənzimləyir. Bu dövrdə müddət bitərsə, xitam qaydasını qanunun mətninə uyğun yoxlamaq lazımdır.
Müddətli müqavilə hansı hallarda bağlanır?
Müddətli əmək müqaviləsinin bağlana biləcəyi hallar ƏM-in 47-ci maddəsində sadalanır. Daimi xarakterli iş üçün əsassız olaraq müddətli müqavilə bağlanması mübahisə doğura bilər.
Praktik məsləhətlər
- Müqavilənizin bitmə tarixini qeyd edin.
- Xəbərdarlıq almısınızsa, onun tarixini və formasını yoxlayın — yazılı olmalı və ən azı bir həftə əvvəl verilməlidir.
- Xəbərdarlıq olmadan xitam verilibsə, 1 ay ərzində məhkəməyə müraciət hüququnuzu nəzərə alın.
Məhkəməyə qədər: ilkin mediasiya sessiyası
Müddətli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə razı deyilsinizsə, bu, fərdi əmək mübahisəsidir. Belə mübahisələr mediasiya ilə həll oluna bilər ("Mediasiya haqqında" Qanun, maddə 27.1). Əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisə üzrə məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl tərəflər ilkin mediasiya sessiyasında iştirak etməlidirlər (maddə 3.2, 28.1).
- Mediatoru kim seçir? İşçi və işəgötürən mediatoru və ya mediasiya təşkilatını birlikdə seçə bilərlər. Razılığa gəlmədikdə ilkin sessiyanı mübahisəyə baxacaq məhkəmə ilə eyni şəhər və ya rayonda yerləşən mediasiya təşkilatı aparır və mediatoru 3 iş günü ərzində təyin edir (maddə 28.2, 28.3).
- Razılaşma olarsa: barışıq sazişi bağlanır və mübahisə məhkəməyə getmədən həll olunur.
- Razılaşma olmazsa və ya işəgötürən gəlməzsə: mediator bu barədə arayış və ya protokol verir. Həmin sənəd iddia ərizəsinə əlavə olunmalıdır (maddə 29.2, 29.3, 29.7). Arayışsız verilən iddia ərizəsi qaytarıla və ya baxılmamış saxlanıla bilər (Mülki Prosessual Məcəllə, maddə 152.1.6-1, 259.0.13).
Müddətə diqqət edin. Əmək mübahisələrində məhkəməyə müraciət müddətləri qısadır: əksər hallarda hüququn pozulduğunu aşkar etdiyiniz gündən 1 təqvim ayı, pul tələbləri üzrə isə 1 il (Əmək Məcəlləsi, maddə 296). Mediasiya prosesi tətbiq edildikdə iddia müddətinin axımı dayandırılır ("Mediasiya haqqında" Qanun, maddə 35.1; Əmək Məcəlləsi, maddə 296.7). Buna baxmayaraq, mediatora gecikmədən müraciət etmək daha etibarlıdır.
Nəticə
Müddətli müqavilə avtomatik bitmir: tərəflər ən azı bir həftə əvvəl yazılı xəbərdarlıq etməlidir. Əks halda müqavilə uzadılır və ya müddətsiz hesab olunur.
Tez-tez verilən suallar
Xəbərdarlıq nə qədər əvvəl edilməlidir?
Müddətin bitməsinə azı bir həftə qalmış, yazılı formada (ƏM 73.1).
Xəbərdarlıq edilməzsə nə olur?
Müqavilə göstərilən müddətə uzadılır və ya qanunda nəzərdə tutulan hallarda müddətsiz hesab olunur.
Elektron xəbərdarlıq keçərlidirmi?
Bəli, qanun elektron informasiya sistemi vasitəsilə yazılı xəbərdarlığı da tanıyır.
Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və konkret hüquqi məsləhəti əvəz etmir. Fərdi vəziyyətinizlə bağlı hüquqşünasa və ya Virtual Köməkçiyə müraciət edə bilərsiniz.
İstinad edilən normativ aktlar: AR Əmək Məcəlləsi (maddə 45, 47, 73, 296); "Mediasiya haqqında" AR Qanunu (maddə 3, 27, 28, 29, 35); AR Mülki Prosessual Məcəlləsi (maddə 152, 259).
Müəllif: Rəhim Xoyski, hüquqşünas
