Krediti planlaşdırılandan tez bağlamaq istəyən müştərilərə bəzən deyirlər: "Vaxtından əvvəl ödəsəniz, cərimə tutulacaq." Mülki Məcəllə (MM) bu məsələni istehlakçının xeyrinə və dəqiq tənzimləyir.
Vaxtından əvvəl ödəmək hüququ
MM-in 746-4-cü maddəsinə görə istehlakçı istehlak kreditini istənilən vaxt tam və ya qismən vaxtından əvvəl ödəyə bilər. Bu zaman kreditin qalıq müddətinə hesablanmış faizlər və digər haqlar vaxtından əvvəl ödənilmiş məbləğə uyğun azaldılır.
Bank nə tələb edə bilər?
Kreditor kompensasiya tələb edə bilər, lakin onun həddi qanunla məhdudlaşdırılıb:
| Müqavilənin bitməsinə qalan müddət | Kompensasiyanın maksimum həddi |
|---|---|
| 1 ildən çox | vaxtından əvvəl ödənilən məbləğin 1%-i |
| 1 il və ya daha az | vaxtından əvvəl ödənilən məbləğin 0,5%-i |
Kredit sığorta hesabına ödəndikdə kompensasiya tutulmur.
Misal: müqavilənin bitməsinə 2 il qalıb və siz 5 000 manat qalıq borcu birdəfəlik ödəyirsiniz. Bankın tələb edə biləcəyi kompensasiya ən çoxu 50 manatdır (5 000 × 1%).
Praktik addımlar
- Banka yazılı müraciət edib qalıq borcun dəqiq məbləğini və kompensasiyanın hesablanmasını istəyin.
- Hesablanan kompensasiya qanuni həddən yüksəkdirsə, yazılı etiraz bildirin.
- Ödənişdən sonra kreditin tam bağlandığını təsdiq edən arayış alın və girov varsa, girovdan azad edilməsini tələb edin.
- Problem həll olunmazsa, Mərkəzi Banka şikayət edə bilərsiniz.
Nəticə
Kreditinizi istədiyiniz vaxt bağlaya bilərsiniz. Bankın "cəriməsi" əslində qanunla məhdudlaşdırılmış kompensasiyadır: qalıq müddət 1 ildən çoxdursa 1%-dən, azdırsa 0,5%-dən çox ola bilməz.
Tez-tez verilən suallar
Krediti qismən vaxtından əvvəl ödəmək olarmı?
Bəli, istehlakçı krediti istənilən vaxt tam və ya qismən ödəyə bilər (MM 746-4).
Kompensasiya maksimum nə qədər ola bilər?
Qalıq müddət 1 ildən çoxdursa ödənilən məbləğin 1%-i, 1 il və ya azdırsa 0,5%-i.
Faizlər necə dəyişir?
Qalıq müddətə hesablanmış faizlər və digər haqlar vaxtından əvvəl ödənilən məbləğə uyğun azaldılır.
Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və konkret hüquqi məsləhəti əvəz etmir. Fərdi vəziyyətinizlə bağlı hüquqşünasa və ya Virtual Köməkçiyə müraciət edə bilərsiniz.
İstinad edilən normativ aktlar: AR Mülki Məcəlləsi (maddə 746-4).
Müəllif: Rəhim Xoyski, hüquqşünas
